جستجو
آخرین دیدگاه‌ها

تاریخ انتشار: ۱۹ آذر ۱۳۹۶
کد خبر: 3786
تعداد بازدید: 483 بازدید

سوال

سلام ترتیل قرآن به چه معنى است؟

پاسخ مجمل

باسلام
واژه «ترتیل» از ماده «رَتَل» به معنى «منظم بودن و مرتب بودن» است؛ بنابراین، آیه «وَ رَتَّلْناهُ تَرْتِیْلاً» اشاره به این واقعیت دارد که: آیات قرآن گرچه تدریجاً نازل شده است، اما روى نظم و حساب و برنامه بوده است. اما درباره تلاوت قرآن که دستور داده شده با ترتیل خوانده شود، منظور اینست که کلمات آن را درست و کامل و با صدای زیبا ادا کرده و در آیات آن تدبّر کنیم و عبرت بگیریم.

پاسخ مفصل

واژه «ترتیل» از ماده «رَتَل» (بر وزن قمر)، به معنى «منظم بودن و مرتب بودن» است، لذا کسى که دندان هایش خوب و منظم و مرتب باشد، عرب به او «رتل الاسنان» مى گوید، روى این جهت، ترتیل به معنى پى در پى آوردن سخنان یا آیات روى نظام و حساب، گفته شده.

بنابراین، جمله «وَ رَتَّلْناهُ تَرْتِیْلاً»(۱) اشاره به این واقعیت است که: آیات قرآن گرچه تدریجاً و در مدت ۲۳ سال نازل شده است، اما این نزول تدریجى، روى نظم و حساب و برنامه اى بوده، به گونه اى که در افکار، رسوخ کند، و دل ها را مجذوب خود سازد.

معنی کلمه ترتیل در تفسیر

در تفسیر کلمه «ترتیل» روایات جالبى نقل شده که به بعضى از آنها ذیلاً اشاره مى کنیم:
در تفسیر «مجمع البیان» از پیامبر(صلى الله علیه وآله) چنین نقل شده: به «ابن عباس» فرمود: «اِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَرَتِّلْهُ تَرْتِیْلاً»؛ (هنگامى که قرآن را خواندى آن را با ترتیل بخوان).
«ابن عباس» مى گوید پرسیدم: ترتیل چیست؟

پیامبر(صلى الله علیه وآله) فرمود:
«بَیِّنْهُ تَبْیِیناً، وَ لا تَنْثُرْهُ نَثْرَ الدَّقَلِ (الرَّمْل) وَ لا تَهُذَّهُ هَذَّ الشِّعْرِ، قِفُوا عِنْدَ عَجائِبِهِ، حَرِّکُوا بِهِ الْقُلُوبَ، وَ لا یَکُونَنَّ هَمُّ أَحَدِکُمْ آخِرَ السُّورَةِ»؛ (حروف و کلمات آن را کاملاً روشن ادا کن، نه همچون خرماى خشکیده [یا ذرات شن] آن را پراکنده کن، و نه همچون شعر آن را با سرعت پشت سر هم بخوان، به هنگام برخورد با عجائب قرآن توقف کنید، و بیندیشید و دل ها را با آن تکان دهید، و هرگز نباید همت شما این باشد که: به سرعت سوره را به پایان رسانید) بلکه مهم اندیشه و تدبر و بهره گیرى از قرآن است.(۲)

نظیر همین معنى در «اصول کافى» از امیر مؤمنان على(علیه السلام) نقل شده است.(۳)
از امام صادق(علیه السلام) نیز چنین نقل شده: «التَّرْتِیْلُ اَنْ تَتَمَکَّثَ بِهِ وَ تَحْسُنَ بِهِ صَوْتَکَ، وَ اِذا مَرَرْتَ بِآیَة فِیْها ذِکْرُ النّارِ فَتَعَوَّذُ بِاللّهِ مِنَ النّارِ وَ اِذا مَرَرْتَ بِآیَة فِیْها ذرکْرُ الْجَنَّةِ فَاسْئَلِ اللّهَ الجَنَّةَ»؛ (ترتیل آن است که آیات را با تأنّى و با صداى زیبا بخوانى و هنگامى که به آیه اى برخورد مى کنى که در آن سخن از آتش دوزخ است، به خدا پناه بر، و هنگامى که به آیه اى مى رسى که در آن بیان بهشت است از خدا بهشت را بطلب). خود را به اوصاف بهشتیان متصف کن و از صفات دوزخیان بپرهیز.(۴)،(۵)

پی نوشت :

(۱). سوره فرقان، آیه ۳۲.

(۲). «مجمع البیان»، جلد ۷، صفحه ۱۷۰، ذیل آیه مورد بحث.

(۳). «اصول کافى»، جلد ۲، صفحه ۴۴۹، باب ترتیل القرآن بالصوت الحسن.

(۴). مجمع البحرین ج ۵ ص ۳۷۹.

(۵). گرد آوری از کتاب: تفسیر نمونه، آیت الله العظمی مکارم شیرازی، دار الکتب الإسلامیه، چاپ بیست و پنجم، ج ۱۵، ص ۱۰۰.

معنای ترتیل قرآن

منبع:نرم افزار شبهات کلامی

رفتن به بالا